İşbaşı eğitim
programı İş-Kur’un
işsizliğin önlenmesine yönelik çalışmaları kapsamında işsizlere belirli bir
süre iş imkanı sağlayan uygulamadır.
Bu uygulama kapsamında işçi İŞKUR ile anlaşma yapan işyerinde çalışmakta, bu çalışması sırasında yaptığı işle ilgili eğitim almış olmakta yani yaptığı işi öğrenmekte, işçinin ücretini ve sigorta primlerini ise uygulama süresince İş-Kur ödemektedir.
İşbaşı Eğitim Programında Hak Ve Yükümlülükler
İşveren
ile işçi arasında İş-Kur tarafından
hazırlanmış sözleşmenin üç nüsha olarak imzalanır, imzalanan sözleşmenin
işveren tarafından İŞKUR’a onaylatılır, işçi ve işverenin bu sözleşmede
belirtilen kurallara uyması gerekir. İmzalanan üç nüsha sözleşmenin bir nüshası
işverene bir nüshası işçiye, bir nüshası ise İŞKUR’a verilir.
•
İşveren işçinin İşbaşı Eğitim Programından usulüne uygun şekilde yararlanmasını
ve deneyim sahibi olmasını sağlamak için gerekli mesleki bilgiye ve deneyime
sahip en az bir sorumlu belirlemek zorundadır. İşveren tarafından işbaşı eğitim
programı sorumlusu olarak belirlenen kişi, program kapsamında çalışan işçinin
programın amacına uygun şekilde mesleğini iş başında öğrenmesi ve tecrübe
kazanması için gerekli kolaylığı sağlamak ve işçiye sadece program düzenlenen
meslek ile sınırlı olmak üzere görev vermekle yükümlüdür.
•
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerekli önlemleri almak zorundadır.
İşçinin eğitim aldığı sırada iş kazası geçirmesi durumunda kazanın, işveren
tarafından kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, Sosyal
Güvenlik Kurumuna ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmesi gerekir.
• İşçinin
günlük çalışma süresi dinlenme süreleri hariç günde 5 saatten az, 8 saatten fazla ve haftada da 45 saatten ve 6 günden
fazla olamaz. Dolayısıyla işçinin en az 24 saat (bir gün) hafta tatili
yapması gerekir. İşbaşı eğitim programı kapsamında işçi vardiyalı olarak da
çalıştırılabilir.
•
İşveren işçiyi yedi günden fazla şehir dışında görevlendirecek veya eğitime
gönderecekse mutlaka İŞKUR’dan yazılı
izin alması gerekir.
•
İşçiye İŞKUR tarafından verilecek ücrete, işçinin rızası dışında işveren kısmen
veya tamamen el koyulamaz, hangi adla olursa olsun işçinin elinden alınamaz.
•
İşverenin fesih kararı alması yani işçiyi işten çıkarmaya karar vermesi
halinde, fesih kararını aynı gün içinde yazılı olarak ve gerekçeleriyle
birlikte işçiye bildirmesi, en geç üç
işgünü içinde de İŞKUR il müdürlüğüne bildirmesi gerekir. İşveren İŞKUR’a
bildirmeden işçiyi programdan çıkaramaz. Fesih yani işverenin işçiyi işten
çıkarma kararı İŞKUR tarafından uygun görülürse geçerlilik kazanır.
•
İŞKUR tarafından işçiye yapılan ödemelere ilave olarak isterse işveren de yemek
parası, yol parası, giysi yardımı, harçlık, fazla ödeme vb. gibi adlarla işçiye
kendisi de ilaveten ödeme yapabilir. İşverenin yapacağı bu tür ödemeler,
ödeyeceği verginin hesaplanmasında esas alınan safi kazancın tespitinde
indirilecek giderler arasında yer alır.
•
İşbaşı eğitim programını düzenli olarak takip etmek yani işe gitmek zorundadır.
Çünkü işveren düzenli olarak bu programdan yararlanan işçinin işe devam
çizelgelerini İŞKUR’a vermekte ve İŞKUR işçinin ücretini bu devam çizelgelerini
esas alarak ödemektedir.
•Kabul
edilebilir mazereti olan işçiye işveren ya da işveren vekili tarafından mazeret
izni verilebilir, ancak bu mazeret izninin toplam süresi aşağıda belirtilen
süreden fazla olamaz.
•
Doktor raporu ile belgelenen en fazla 5
günlük sağlık izni (istirahat raporu) dışında, devamsızlık süresi
toplamının İşbaşı Eğitim Program
süresinin 1/10’undan (onda birinden daha fazla olmaması) gerekir.
•
Devamsızlığı belirtilen sınırı aşan işçi İŞKUR tarafından programdan çıkarılır.
Bu şekilde işbaşı eğitim programından çıkarılan veya programdan mazeretsiz
ayrılan işçi on iki ay süreyle
işbaşı eğitim programlarından yararlanamaz.
•
Program sırasında işyeri ile ilgili olarak edindiği ticari ve gizli bilgileri
işyeri dışında başkaları ile paylaşamaz.
• İşçinin fesih kararı alması yani işten ayrılmaya karar
vermesi halinde, fesih kararını aynı gün içinde yazılı olarak ve gerekçeleriyle
birlikte işverene, en geç üç işgünü içinde de İŞKUR il müdürlüğüne bildirmek
zorundadır. İşçinin programdan (işten) mazeretsiz ayrılması durumunda
sözleşmesi İŞKUR il müdürlüğü tarafından feshedilir ve o işçi fesih tarihinden
itibaren on iki ay süreyle İŞKUR kurs ve programlardan yararlanamaz. Programdan
ayrılma talebinde
bulunan işçinin öne sürdüğü mazereti İŞKUR il müdürlüğünce/hizmet merkezince
değerlendirilir, bu hususta karar verme yetkisi tamamen il müdürlüğü/hizmet
merkezindedir.
•
İşbaşı Eğitim Programına katılma şartlarını taşıdığı hususunda yazılı beyanname
vermek zorundadır.
İşçinin Sigortalılık Durumu
İşbaşı
eğitim programı kapsamında çalışan işçi hakkında iş kazası ve meslek hastalıkları sigortası, ayrıca bakmakla yükümlü
olunan kişi kapsamında başkası üzerinden sağlık yardımı alma hakkı / imkanı
yoksa genel sağlık sigortası
uygulanır. Sigorta primleri program süresince İŞKUR tarafından SGK’ya ödenir.