Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma durumunda işçinin ve işverenin yükümlülükleri İş Kanunu 31. Maddesinde düzenlenmiştir.
Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma
İş Kanununun 31. Maddesine göre;
Muvazzaf askerlik haricinde askere gidenlerin sözleşmeleri iki ay sonra işverence feshedilmiş sayılır.
İşçi en az bir yıl çalışarak bu hakka sahip olabilecektir.
Askere gittiği için işten ayrılan kişiler, askerlikten terhis olduklarında tekrar aynı işe girebilirler. Kişiler aynı iş yerine girmek için 2 ay içinde işverene başvuru yapmalıdırlar. İşverenler de eğer aynı kadro boş ise bu işçileri tekrar işe almak zorundadır. Boş kadro yok ise, askerden dönen işçiye göre kadro ayarlaması yaparak aynı şartlarda işe almalıdır.
Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder“
Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı
Kanun da bazı istisnalar vardır ki, işçi kendi isteği ile işten ayrılsa da Kıdem Tazminatına hak kazanabilir.
Bu istisnalar şunlardır:
-İşçinin askerlik görevini yapması
-İşçinin emekli olması ve yaş dışında diğer emeklilik şartlarını tamamlaması
-Kadın işçinin evlenmesi
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işten askerlik nedeniyle ayrıldığını kanıtlaması gereken sigortalı, işverene makul bir süre önce askerlik nedeniyle ayrıldığını belirten dilekçeye askerlik sevk belgesini ekleyerek sunmalıdır. Bu belgenin olmaması halinde işveren kıdem tazminatı ödemekle yükümlü olmayacaktır.
Askerden Döndükten Sonra Aynı İş Yerinde İşe Girilir Mi
İşveren, tekrar işe girmek için müracaat eden eski işçisini boş yer varsa derhal yoksa boşalacak ilk işe almak zorundadır. İşverenin yükümlülüğü iş yerindeki herhangi bir boş pozisyon için işe almak değildir. Başvuruda bulunan işçinin eski işi ya da benzeri bir işi için işe alma zorunluluğu bulunmaktadır.
Eski işi veya benzeri işinde boş yer yok ise bu nitelikteki işler için boş yer açılıncaya kadar beklenecektir.
İşçiler, askerlik sonrası aynı iş yerine girmek için iki ay içinde işverene başvuru yapmalıdır.
Tüm şartlar sağlanmış olmasına rağmen işveren askerden dönen işçiye eski işine almaz ise, işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.
Askere Giden İşçi İş Yerine Ne Zaman Haber Vermeli
Sigortalının askerlik nedeniyle işten ayrılacağını işverene bir süre önce bildirmesi gerekmektedir. Mevzuatta bu süreye ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, bu süre makul bir süre olmalıdır. Yüksek mahkeme verdiği çeşitli kararlarda 1 ay, 3 ay ve hatta 5 buçuk ay gibi süreleri de askerlik nedeniyle fesih olarak kabul etmiştir.
Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı
Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 2020/664 sayılı kararında bedelli askerlik nedeniyle fesih halinde dahi kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği yönünde karar vermiştir.
Bu nedenlerle; muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılanlar kıdem tazminatına hak kazanırken, bedelli askerlik için işten ayrılıp ücretsiz izine ayrılanlar kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacak, bedelli askerlik için işten ayrılıp iş sözleşmesini feshedenler kıdem tazminatına hak kazanacaklardır.
Konu ile ilgili daha detaylı bilgi için bedelli askerlikte kıdem tazminatı başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.