Geçici İş İlişkisi

Bu yazımızda geçici iş ilişkisi açıklamaya, konuya ilişkin düzenleme ve uygulamaları anlatmaya çalışacağız. 4857 sayılı iş kanunun yedinci maddesinde düzenlenmiştir. Geçici iş ilişkisi esasen bir görevlendirme biçimidir.

            4857 sayılı kanunun yedinci maddesine göre geçici iş ilişkisi;

·         Özel istihdam büroları aracılığıyla

·         Holding bünyesinde veya

·         Şirketler topluluğundaki başka bir iş yerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabilir.

Kanunun açıklamasından anlaşıldığı üzere üç yöntem ile geçici iş ilişkisi kurmak mümkündür. Sınırlı sayı prensibi gereğince bu yöntemler dışında iş ilişkisinin kurulması mümkün değildir.

Özel istihdam büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulabilmesi için özel istihdam bürosunun Türkiye İş Kurumu( İŞ-KUR) tarafından yetkilendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca özel istihdam bürosu ile işveren arasında geçici işçi sağlama sözleşmesi kurulmalıdır.

Kanunun aynı maddesinin devamında ise geçici iş ilişkisinin hangi gerekçelerle kurulabileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre;

 

1. Doğum ve evlat edinme nedeniyle kısmı çalışmalarda

6. Ev hizmetlerinde

2. Askerlik nedeniyle ayrılmalarda

7. İşletmenin aralıklı yaptığı işlerde

3. Doğum öncesi ve sonrası raporlu olunan sürede

8. Acil ve zorlayıcı işlerde

4. Sözleşmenin askıda olduğu sürelerde

9. Dönemsel iş artışlarında

5. Mevsimlik tarım işlerinde

 

 

Tablo şeklindeki özetimizde görüleceği üzere geçici iş ilişkisinin kurulabilme nedeni açısından sınırlı sayı prensibi ile muhatap olunmaktadır.  İşverenlerin her personel ihtiyaçları bu yöntemler karşılamaları söz konusu değildir. Yukarıdaki nedenlerden bir veya bir kaçının bulunması gerekmektedir.

Geçici işçi sağlama sözleşmesi yukarıda tablodaki nedenlerden;

·         (1), (2), (3), (4) sayılı olanlar ilgili hallerin devamı süresince

·         (5), (6) sayılı hallerde süre sınırı olmaksızın

·         Diğer hallerde ise en çok dört ay süre ile kurulabilir.

 Geçici işçi sağlama sözleşmesi (9) sayılı hal hariç en fazla iki kez yenilenebilir. Yenilemeler toplamda sekiz ayı geçemez. Geçici işçi sağlama sözleşmesinin tarafı işveren sözleşme süresinin sonunda altı ay geçmedikçe aynı işte geçici işçi çalıştıramaz.

Holding ve şirketler topluluğu bünyesindeki görevlendirmelerde işçinin yazılı rızasının alınması gerekmektedir. Rızası alınan işçi iş görme edimini aynı topluluk içindeki başka bir şirkette yerine getirmektedir. Bu şekilde yapılan görevlendirmeler altı ayı geçemez. En fazlam iki kez yenilenebilir. Özete bir işçinin holding/şirket topluluğu bünyesinde geçici görevlendirilmesi en fazla on sekiz( 6+6+6 yenilemelerle beraber) ay olabilecektir.

Elbette kanunun geçici iş ilişkisinin kurulabileceği nedenleri sayması aslında bu yöntemin kötüye kullanılmasının engellenmesine dönüktür. Kanun koyucu bununla kalmamış geçici işçi çalıştırma sözleşmesinin kurulamayacağı sektör ve alanları da belirlemiştir.


Geçici İş İlişkisi


Kanunun 7. maddesine göre;

 

1. Toplu işten çıkmalarda 8 ay boyunca

5. Geçici işçi sayısı, işyerinde çalışan işçi sayısının dörtte birini geçemez.

2. Kamu kurum ve kuruluşlarda

6. on ve daha az işçi varsa beş işçiye kadar( Kısmi süreli işçiler tama dönüştürülür ve geçici işçi hesaba katılmaz.)

3. Yer altı ve maden iş yerinde

4. Grev ve lokavtın uygulanması sırasında

7. İş sözleşmesi feshedilen işçi altı ay geçmeden geçici işçi olarak çalıştırılamaz.

 

Engelli istihdamı için gerekli hesaplama yapılırken geçici iş ilişkisi ile çalışan işçiler sayıya dahil edilmeyecektir. Özel sektör iş yeri için 50 ve daha fazla işçi çalıştırması durumunda %3 engelli çalıştırma yükümlülüğünde geçici işçiler dahil edilmeyerek 50 sayısına ulaşılacaktır.

Geçici iş ilişkisinin yazılı olması gerekliliği ile birlikte işçinin hangi süre zarfında işe çağrılmaz ise sözleşmeyi fesih edebileceğinin düzenlenmesi gerekir. Bu sürenin üst sınırı üç aydır. 

Soru Sor
'Geçici İş İlişkisi' konusu ile ilgili sorunuz için lütfen aşağıdaki formu doldurunuz. Uzmanlarımız sorduğunuz soru ile ilgili sizlere dönüş sağlayacaklardır.

Soru Sor