60 Gün Fiili Hizmet Süresi Alanlar: Kurşun ve arsenik işleri, cam fabrika ve atölyeleri, çimento fabrikaları, kok fabrikaları, termik santraller, alüminyum fabrikaları, döküm fabrikaları, su altında çalışanlar, itfaiye ve yangın söndürme işinde çalışanlar, sağlık meslek mensupları
90 Gün Fiili Hizmet Süresi Alanlar: TSK, Emniyet, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, MİT personeli, TBMM üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlık görevine atananlar, sarı basın kartı sahibi gazeteciler, sarı basın kartı sahibi TRT çalışanları, cezaevi personeli
180 Gün Fiili Hizmet Süresi Alanlar: Yer altı işleri, madenler, kanalizasyonlar ve tünel yapımı gibi yer altı işlerinde çalışanlar
Fiili Hizmet Süreleri Örnek Hesaplamalar
Örnek: Yeraltında tünel yapımı işinde çalışan bir sigortalının FHSZ kapsamında 2.100 prim gün sayısı bulunmaktadır. (İşyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 180 gün)
• FHSZ kapsamında eklenecek gün sayısı: 2.100 x 0,5 = 1.050
Örnek: Dalgıçlık işinde çalışan sigortalının FHSZ kapsamında 7.450, diğer işlerde 130 gün çalışması bulunmaktadır. (İşyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 90 gün)
• FHSZ kapsamında eklenecek gün sayısı: 7.450 x 0,25 = 1.862,5 = 1.863
• 1.863 gün (5 yıl 2 ay 3 gün) bu işyerine eklenecek gün sayısının tespitinde 5 yılı aşan süre dikkate alınmayacağından toplam prim gün sayısına 1.800 gün (5 yıl) eklenecektir.
• Toplam prim gün sayısı: 7.450 + 140 + 1.800 (FHSZ) = 9.380
Örnek: Maden ocağında çalışan sigortalının FHSZ kapsamında 3.840, diğer işlerde 1.000 prim gün sayısı bulunmaktadır. (İşyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 180 gün)
• FHSZ kapsamında eklenecek gün sayısı: 3.840 x 0,5 = 1.920 gün
• Yeraltında çalışanların FHSZ kapsamında eklenecek gün sayısının tespitinde gün sınırlaması olmadığı için 1.920 günün tamamı eklenecektir.
• Toplam prim gün sayısı: 3.840 + 1000 + 1.920 (FHSZ) = 6.760
Örnek: 60 yaşında emekli olabilecek olan sigortalının 10.000 gün prim ödeme gün sayısı vardır. Prim ödeme gün sayısının 9.000 günü TSK bünyesindedir. Prim ödeme gün sayısına eklenecek FHSZ ve yaş haddinden indirilecek tutar nedir?
• FHSZ kapsamında eklenecek gün sayısı: 9.000 x 0,25 = 2.250
• FHSZ’nin yarısı en fazla 3 yılı geçmemek üzere yaş haddinden indirim yapılır. Yani yaş haddinden 1.080 gün indirim yapılır.
Örnek: 10.000 gün çalışmasının tümünü yeraltı işlerinde gerçekleştiren kişinin FHSZ ve yaş haddinden indirilecek süre ne kadardır? (İşyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 180 gün)
• FHSZ: 10.000 x 0,5 = 5.000
• Yeraltı çalışanları için FHSZ’nin tamamı yani 5.000 gün yaş haddinden indirim yapılır.
Örnek: 1.080 gün yeraltı işlerinde çalışan bir sigortalının;
• FHSZ: 1.080 x 0,5 = 540
• Yaş haddi indiriminden faydalanmak için yeraltı işlerinde çalışanlardan 1800 gün şartı aranır.
Örnek: 40 yıl aralıksız polis olan kişi;
• FHSZ: 40 x 0,25 = 10 yıldır. Ancak Kanunda emniyet mensupları için en fazla FHSZ 8 yıldır. Bu yüzden örnekteki sigortalının FHSZ 8 yıldır.
• FHSZ’nin yarısı da yaş haddi indirimidir. Ancak yine yaş haddi yeraltı çalışanları hariç en fazla 3 yıldır. Bu yüzden 3 yıl yaş haddinden indirim uygulanır.